" تئاتر یعنی : هر لحظه در ما , تیمارستانی در حال شورش است "
پژوهش درهنر ، به ویژه هنرنمایش معنابخش حرکت دوسویه ی عمل ونظراست ، رویکردپیشینی به هنرنمایش تنهادرکاربست دستگاه نظری بود ،
ارسطوبیشتربه مفهوم سازی درفلسفه ونقدنظری اهتمام ورزیده است ،
سنتی که تاتجربه ی مدرنیته ی هنر اندیشه ای غالب بود ،
ولی درهنرمدرن جدایی این دوجهان ناممکن است ،
زیراپدیدارشناسی هنر ، شناخت عین وذهن ، نظروعمل است ،
بدون پیوندو همنشینی این دونظام ، شناخت پدیده ی هنرخلاق وواقعی میسرنیست ،
اساس فلسفه ی پژوهش درهنرچرخشی هم زمان بین جهان نظروعمل است ،
بانظربه تجربه ی چنددهه ی اخیردرهنرنمایش جهانی ، درستی این دیدگاه آشکارمی شوداستانیسلاوسکی معماربزرگ صحنه اگر روزی درخلاقیت صحنه وکشف زبان صحنه ای به نتایجی دست یافت ،
همزمان این حقیقت عملی را به واقعیت نظری ارتقاداد ،
مایرهولد نیز کشف نظری خوددربیومکانیک وساخت گرایی صحنه را به عملی پدیدارگرایانه اتصال داد ،
برشت به عنوان فیلسوف صحنه نمایش نظام نظری تئاترحماسی را درفضای عملی به اثبات رساند ،
شکنر نیز بامطالعه درحوزه ی خلاقه ی تئاترشرق وبه ویژه هندوایران به تئوری پرفورمنس راهی نوگشود،
درحقیقت تجربه ی نظریه پردازان بزرگ هنرنمایش تلاش درپیونددوحوزه ی نظری وعملی بود ،
چون بدون پشتوانه ی نظری ویاپژوهشی روشمند هرگونه عمل خلاق اجرایی وکاربردی بدون شک بی حاصل است وازسویی دیگر تنها ازکوران تجربه ی عملی مناسب درهنر نمایش است که نتایج درخشان نظری وپژوهشی پدیدارمی شود ،
مداری که حرکت پژوهشی هنرنمایش بومی ما ناگزیر ازتجربه ی زیستن درآن است
فصلنامه تئاتر / دکترمصطفی مختاباد